بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و چگونگی مواجه با آن جامعه

بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و چگونگی مواجه با آن

دکترخانم راضیه فاضلی فعال فرهنگی در گفتگویی به بررسی و تبیین فهم و عملیاتی‌سازی بیانیه‌ گام دوم انقلاب پرداخته است که به اجمال به آن می پردازیم.
بعد از انتشار بیانیه‌ گام دوم انقلاب، واکنش‌های متفاوتی را مشاهده می‌کنیم. از برخی واکنش‌های متداول که بگذریم، جوانان انقلابی به‌عنوان مخاطب اصلی، استقبال خوبی از بیانیه داشته‌اند.
این شور و نشاط و این توجه به بیانیه‌ای که از سوی رهبری صادر شده، خوب و مبارک است. چه بسا اگر درمورد بسیاری از بیانات و پیام‌های حضرت امام رحمه‌الله و رهبر انقلاب این فضا شکل می‌گرفت، از بسیاری از چالش‌های فکری و عملی به راحتی عبور کرده بودیم. اما این شور و نشاط به کدام سو باید برود؟
دقت نظر و بازخوانی بیانیه
مطمئناً مطالعه‌ دقیق بیانیه در قدم اول ضروری است. بدون « مطالعه و درک بیانیه»، هیچ حرکت صحیحی نمی‌توانیم انجام دهیم. این مطالعه‌ ویژگی‌هایی دارد. مطالعه باید روش‌مند، عمیق، مسئله‌مند و ناظر به گام‌های عملی باشد.
اگرچه می‌توان به بیانیه، به‌عنوان یک متن و مقاله مانند بسیاری از مقالات و نظریات دیگر درباره‌ انقلاب هم نگاه کرد، اما باید بدانیم این بیانیه، نظریه‌ یک نظریه پرداز بیرون از امت نیست. جوان مؤمن انقلابی این بیانیه را بیانیه‌ای برای عملی شدن و حرکت کردن و گام برداشتن می‌داند. لذا روش مطالعه بیانیه هم خاص خواهد بود و به مطالعه و نظرورزی و نقادی صرف در مورد بیانیه، اکتفا نخواهد شد. از طرفی اگر می‌گوییم بیانیه برای عمل کردن صادر شده، منظور یک ابلاغ خشک و رسمی از سوی یک رئیس سازمان به کارمندانش نیست.
اگر امت را همان‌طور که بارها از سوی رهبر انقلاب بیان شده، به گروه کوهنوریِ در حال حرکت تشبیه کنیم، این بیانیه میثاق تمامی اعضای این گروه کوهنورد است که گروه را متحد و منسجم و یکدل کرده، از مسیری که پشت سر گذاشته‌ایم، قله‌هایی که پیش رو داریم و کارهایی که باید همگی انجام دهیم، می‌گوید.
مطالعه‌ بیانیه نه مطالعه‌ یک نظریه است، نه مطالعه‌ یک دستور العمل رسمی. اگر بیانیه را میثاق جمعی این امت بدانیم، مطالعه‌ بیانیه باید نگاه کلان و گفتمان بیانیه را حفظ کند تا بتواند به سوی عملی شدن پیش برود. امیدواری، قدردانی و شُکر، انصاف، دوری از نگاه افراط و تفریطی، آشنایی و اعتماد به سنت‌های الهی، آگاهی از گذشته برای گام برداشتن به سوی آینده، از جمله ویژگی‌های کلان این بیانیه است که مطالعه باید به آن پایبند باشد و همین ویژگی‌ها را بازتولید کند.
تلاش برای ظرفیت سازی عملی شدن بیانیه
برای تحقق عملی بیانیه، هم باید وارد عمل شد، هم گفتمان‌سازی کرد و هم از دیگران مطالبه‌گری کرد.
برای تحقق گام دوم، علاوه بر اینکه مخاطب بیانیه را یک امت می‌دانیم، بسیار لازم است که هر کسی مشخصاً خود را مخاطب بیانیه بداند و به دنبال تحقق تک‌تک محورهای بیانیه در عرصه‌ عمل خود باشد. هر کسی باید نسبت میان گام دوم انقلاب و عرصه‌های فعالیت خود را بسنجد و عمل خود را با معیار تحقق بیانیه تنظیم کند.
جمع‌های جوانانه، خصوصاًً جمع‌های دانشجویی نیز باید بتوانند امتداد این بیانیه را در عرصه‌های گوناگون و خصوصاًً رشته‌های تخصصی خود روشن کنند. دقت شود که به دنبال سندنویسی نیستیم، بلکه باید پیگیر بود تا این راهبردها ترجمه‌ تخصصی خود را پیدا کنند تا هر چه بیشتر به تحقق عملی بیانیه کمک شود.
گام اول انقلاب در عرصه‌ی آکادمیک و عملیِ تعلیم و تربیت، اقتصاد، سیاست، کشاورزی، صنعت و… چه بوده و گام دومش چه خواهد بود؟ طبیعتاً توصیه‌ اول بیانیه در عرصه‌ی «علم و پژوهش» با موتور پیش‌رانی به نام جوانان دانشجو محقق خواهد شد. ارتباط جدی و مسئله‌محور دانشجویان با یکدیگر و خصوصاً نسل‌های فعال تشکیلاتی با دانشجویان تحصیلات تکمیلی دغدغه‌مند و اساتید انقلابی در هر رشته و گفتگو و باز کردن مسائل انقلاب در رشته‌های تخصصی، ظرفیت خوبی برای تحقق گام دوم انقلاب ایجاد خواهد کرد و می‌تواند دانشگاه ما را نیز از رخوت و خمودگی دور و به دانشگاه اسلامی و انقلابی تبدیل کند.
ایجاد هسته‌های مقاومت برای پیش‌بردن توصیه‌های هفت‌گانه، از کارهای اساسی جمع‌های پُرشور جوانان است. در این بخش، کافی نیست که در عرصه‌ نظری همه‌ توصیه‌ها را تبیین و تشریح کنیم، بلکه لازم است با توجه به امکانات و فرصت‌هایی که در اختیار داریم، در هر جایی که هستیم، همان‌جا را مرکز دنیا بدانیم و شُکر داشته‌ها را به‌جا آوریم و به دنبال عمل به توصیه‌ها باشیم. تشکل‌های مردمی و جوان اگر بتوانند هسته‌های مقاومت در هر یک از توصیه‌ها را با توجه به ظرفیت‌های خود تشکیل دهند، فضای آرمانی دهه‌ شصت را به مراتب بهتر احیا خواهند کرد.
کار رسانه‌ای و هنری برای انتشار هرچه بیشتر مفاهیم متعالی بیانیه، بسیار ضروری است. چرا که تا آگاهی در افکار عمومی ایجاد نشود، گام دوم برداشته نخواهد شد. این سنت الهی است که تا امتی آگاه نشود و اراده نکند، نمی تواند سرنوشت خود را تغییر دهد. «ارتقاء شگفت‌آور بینش سیاسی آحاد مردم» و «روشنفکری عمومی» که در بیانیه اشاره شده است، نه فقط به‌عنوان یک دستاورد که خود به‌عنوان ریشه‌ دیگر دستاوردها مطرح است. در این میان باید دقت داشت که یکی از مخاطبان اصلی این بیانیه، قشر دانش آموز و نوجوان ماست که نباید از آن غفلت کرد و گسترش روشنفکری نسبت به مفاهیم مطرح در بیانیه‌ گام دوم در سطح «نوجوانان و نونهالان» سرمایه‌ای جدی برای تحقق بیانیه خواهد بود.
چه ملاحظاتی را باید در مواجهه با بیانیه‌ گام دوم رعایت کرد؟
اگر چه شور و نشاط ایجاد شده در میان جوانان در استقبال از بیانیه‌ گام دوم خوب است، باید دقت شود که این مواجهه مقطعی و هیجانی نباشد و پس از مدتی که شور هیجانات رسانه‌ای فروکش کرد، بیانیه به فراموشی سپرده نشود. نگذاریم با گذشت زمان، محافظه‌کاران غیرانقلابی خیال‌شان از جانب بیانیه راحت باشد. نباید این بیانیه در عرض دیگر مسائل قرار گیرد یا در غوغای فضاهای سیاسی پیش رو اعم از خیزش‌های سیاسی برای انتخابات یا مسائلی چون تحریم‌ها و. . . فراموش شود. این بیانیه می‌تواند شاخصی جدی برای محک زدن فعالیت‌های اشخاص و جریان‌ها در این میدان ها باشد.
از طرف دیگر باید مواظب بود تا بخاطر منع از مواجهه‌ هیجانی، جمع‌های مبارک و جلسات بازخوانی ایجاد شده را منکوب نکنیم.
با مد نظر قرار دادن بیانیه و حرکت در گام دوم، مطمئناً مسائلی در عمل پیش خواهد آمد که باید به دنبال گفتگوی نظر و عمل باشیم و از مسئله‌های نوپدید بر سر راه تحقق گام دوم نهراسیم.
ملاحظه‌ اساسی دیگر آن است که عیاری برآمده از خود بیانیه برای تفسیر و تبیین بیانیه داشته باشیم. چرا که عده‌ای دوست دارند قدرت «متحد کردن ناظر به آرمان‌ها» در بیانیه را به ائتلاف‌های بی‌خاصیت تقلیل دهند. نباید گذاشت حرف‌های محافظه کارانه‌ یا غیرانقلابی با پوششی جدید، به اسم تفسیر گام دوم تکرار شوند. بیانیه‌ گام دوم کلیشه‌شکن است و نباید اجازه داد کلیشه‌های تقابلیِ قدیمی هم‌چون چپ و راست، ادبیات غیر انقلابی خود را بر بیانیه تحمیل کنند. اگرچه در عرصه‌ فکری همه‌ جریان‌ها آزادند که بیانیه را با دیدگاه خود تفسیر و تعبیر کنند، اما این جوانان انقلابی هستند که انتخاب می‌کنند با این جریانات چگونه مواجهه‌‌ای داشته باشند و فریب اصطلاحات به عاریه گرفته از بیانیه را نخورند. 

منبع :پرتال اداره کل تبلیغات اسلامی همدان

نظرات